شنبه 27 مرداد 1397
السبت 7 ذو الحجة 1439
|
Aug 18 2018
|


                                                  

تایماز نظمی

ناحيه صنعتي هشجين ؛ لازمه گفتمان توسعه استاندار

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

تجارب كشورهاي توسعه يافته و صنعتي جهان، بويژه كشورهاي جنوب شرقي آسيا بخوبي نشان داده است دولت نقش موثر و تعيين كننده اي را در جهت دهي و شتاب دهي توسعه اقتصادي و صنعتي كشور ايفا می نماید. امروزه پر واضح است که صنعتی شدن به عنوان عاملی است که اثرات آن در همه بخش ها بویژه در بخش اقتصادی احساس شده و باعث تحرک قسمت زیادی از منابع در جهت توسعه اقتصادی می شود. بر این اساس استقرار صنایع در قالب شهرک ها و نواحی صنعتی با هدف دستیابی به توسعه مورد توجه برنامه ریزان و مسئولان ذیربط قرار گرفت.

ناتوانی اقتصاد و کشاورزی مناطق محروم و کمتر توسعه یافته در جذب نیروی بیکار و تامین معاش آنها، باعث شد که متولیان توسعه ، سیاست های جدیدی را با هدف گسترش صنعت و استفاده از فن آوری به صورت متمرکز بکار گیرند. این امر از اواسط دهه ۱۹۶۰ با تاکید بر صنایع کوچک روستائی شروع شد و نتایج حاصل از بیش از پنج دهه اجرای این راهبرد در برخی از کشورهای در حال توسعه حاکی از موفقیت آن در جهت نیل به اهداف توسعه بوده و در حال حاضر به عنوان یکی از راهبردهای مهم مورد توجه بسیاری از کشورهای در حال توسعه است.

یکی از سیاست های اساسی دولت ایران در توسعه مناطق محروم ، جلوگیری از مهاجرت بی رویه، کاهش نابرابری فضایی بین مناطق توسعه یافته و محروم است که این اهداف کلی در قالب برنامه ها و طرح هایی تدوین شده و به صورت هدایت شده در بخش های مختلف کشور بویژه در نواحی روستائی و محروم در حال اجراست. با عنایت به این امر مهم ، در دو دهه اخیر استقرار صنایع در شهرها و روستاها در قالب شهرک ها و نواحی صنعتی در دستور کار مسئولان و برنامه ریزان کشور قرار گرفته است. ولی استان اردبیل در این زمینه از عقب ماندگی تاریخی رنج می برد.

کج گذاشتن خشت اول توسعه اردبیل ؛

هرچند تشکیل استان در شرق آذربایجان یکی از خواسته چندین ساله مردم این منطقه بود. ولی قبل از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، به این خواسته توجه آنچنانی نمی شد تا اینکه بعد از حوادث اوایل دهه نود قرن بیستم ، در تشکیل این استان تعجیل شد وبعد از کش و قوس فراوان در ۲۲ فروردین ماه ۱۳۷۲ ، کلیات لایحه تاسیس استان اردبیل به مرکزیت شهرستان اردبیل توسط نمایندگان مجلس چهارم شورای اسلامی به تصویب رسید و بیست وپنجمین استان کشورتاسیس گردید.

تعجیل در تشکیل این استان و عدم توجه به تامین زیرساخت های آن، باعث شد نه تنها سالیان سال تغییرمحسوسی در توسعه این استان نوپا (حتی در مرکز آن) ایجاد نشود بلکه گاهی صدای شهرستان های اطراف هم درآمد که اندک بودجه استان چرا صرف مرکز می شود.

از زماني که اردبيل استان شد، استانداران متعدد و با سلايق سياسي مختلف بر کرسي استانداري اردبيل نشستند. استانداراني که اکثريت آنها سياسي بودند و خط و مشي دولت را براي جذب نيروي انساني و يا آرايش انتخاباتي مجلس و رياست جمهوري پيش روي خود داشتند. و رويکرد سنتي و سياسي- مديريتي به استان داشتند و در زمينه توسعه و توسعه يافتگي براي اين استان کارهاي ساختاري و زيربنايي انجام ندادند. چه استانداري که وزير شد و يا استانداري که به رياست جمهوري رسيد.

۱۲ سال بعد از تشکیل استان اردبیل، در ۲۰ تیرماه ۱۳۸۴ اولین سند ملي توسعه استان اردبيل تصویب شد. در این سند آمده است « توسعه استان براساس توسعه بخش كشاورزي ، توسعه صنايع با تأكيدبرصنايع‌مرتبط با كشاورزي و گردشگري استوار است.»

بدین ترتیب در سند توسعه ملی استان اردبیل از دو بخش کشاورزی و گردشگری به عنوان راهبرد اصلی توسعه نامبرده شد. و کمتر توجهی به توسعه صنعتی شد. الگویی که در ۵۰ سال گذشته در هیچ منطقه ای نتیجه مطلوب نداشته است.این الگو نه تنها منجر به توسعه نمی شود بلکه ممکن است باعث توسعه نیافتگی بخش های مورد توجه اقتصادی نیز بشود.بطور مثال در استان آذربایجان غربی تعیین اولویت توسعه کشاورزی باعث از بین رفتن نگین فیروزه ای آذربایجان، دریاچه اورمیه، گردید.

بعد از گذشت یک دهه از تدوین اولین سند ملی توسعه استان اردبیل موتور توسعه استان شتاب لازم را پیدا نکرد. و جایگاه ممتازاردبیل به عنوان دروازه قفقاز و از مسیر‌هاي جاده ابریشم با صدها کیلومتر مرز مشترک و نزدیکی با چندین کشور خارجی مانند جمهوری آذربایجان، روسیه، ترکیه ودیگر بازار بکر کشور‌هاي آسیایی میانه، جایگاه واقعی خود را پیدا نکرد.

رتبه استان در بخش صنعت در طول برنامه اول توسعه رتبه سی‌ام، در برنامه دوم هفدهم، در برنامه سوم بیست و ششم و در برنامه چهارم رتبه نوزدهم بوده است؛ سهم این استان از سرمایه‌گذاری کل کشور فقط یک درصد و نرخ تولید ناخالص داخلی در استان همواره از میانگین کشوری پایین‌تر بوده است.

بکار بستن الگوی توسعه کشاورزی و گردشگری در استان اردبیل و غفلت از نقش محوری صنعت و بعضا مقاومت برخی مسئولین در مقابل توسعه صنعتی (علی الظاهر به نفع بخش کشاورزی و گردشگری) باعث شده است که نه تنها این بخش ها از توسعه مطلوب برخودار نشوند بلکه این منطقه تبدیل به یک منطقه عقب مانده صنعتی شود.

گفتمان توسعه صنعتی خدابخش؛ تصمیمی دیرهنگام ولی به موقع

بعد از تجربه بيست ساله در مدیریت استان اردبیل، سرانجام هیات دولت در جلسه روز چهارشنبه ۱۵ آبان ماه ۹۲ پس از بررسی‌های لازم کلید استانداری اردبیل را به مجید خدابخش که اولین گزینه از میان سه گزینه پیشنهادی نمایندگان استان در اردبیل نیز بود، سپرد. او هشتمین استاندار اردبیل است که به لطف کارنامه خود در دولت‌های هاشمی‌ رفسنجانی و خاتمی از سوی دولت تدبیر و امید به این سمت برگزیده شد. اما این بار جدی‌تر و با برنامه‌ محوری و کاربردی و نقشه راه مشخص برای توسعه، عمران و شکوفای اقتصادی استان و بالاخره با درایت و حمایت قاطع نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی بعنوان استاندار دولت تدبیر و امید سکاندار هدایت و مدیریت عالی نماینده دولت شد.

استاندار با کوله‌باری از تجربه مدیریتی، دانش و تخصص با نیت و اراده خدمت در جهت انتظارات و خواسته‌های حقیقی مردم آمد. خدابخش بعد از ورود به اردبیل سخنان امیدبخش و برنامه های کاربردی ارائه دادند. ایشان از مگا پروژه ها جهت جهش توسعه اردبیل سخن گفت و بارقه امید را در دل مردم محروم اردبیل زنده نگه داشت.

خدابخش دست بر روي درد کهنه يعني عقب ماندگي استان اردبيل گذاشت. تدوین نظریه پایه توسعه استان و تعیین بخش صنعت به عنوان اولین اولویت سرمایه گذاری در استان در کنار سایر زمینه ها( از جمله گردشگری و بخش کشاورزی ) از جمله برنامه های خدابخش بود.

اين نظريه استاندار محترم با استقبال خيل عظيم كارشناسان و نظريه پردازان توسعه قرار گرفت. چرا كه ارزش افزوده در صنعت بسیار بالاست. و در صنعت تعدد و تنوع فرصت شغلی وجود دارد.

همانگونه که پیش بینی می شد مگا پروژه های خدابخش در عمل با مشکلاتی مواجه شد . چرا که نیازمند تعامل دولت ، مجلس و سرمایه گذاری کلان می باشد.

ولی در پروژه های کوچک هنوز هم فرصت هست. قطعا درایت استاندار محترم ، نمایندگان مجلس و سایر مسئولین ذیربط می تواند حداقل در ایجاد زیر ساخت های بسیار ابتدائی و اولیه مفید واقع شود و یادگاری حسنه از دکتر خدابخش در منطقه محروم و مظلوم خلخال بجا بماند.

ناحیه صنعتی هشجین؛ لازمه گفتار توسعه استاندار

خلخال یکی از مناطق محروم استان اردبیل و منطقه آذربایجان می باشد. که هنوز بسیاری از اقدامات زیر بنائی که با کمی همت و درایت قابل حل می باشد انجام نشده است.

استانداري اردبيل روز سوم مرداد ١٣٩٤در مراسم روزملي اردبيل به محروميت مضاعف منطقه خلخال صحه گذاشته و قول دادند با همكاري و همفكري فعالين مدني و سرمايه گذاران بخش خصوصي، جهت توسعه صنعتي خلخال اقدامات لازم را انجام خواهند داد.

هرچند تاكنون نسيم توسعه با اقداماتي چون كلنگ زني كارخانه روكش لاستيك ، تكميل جاده فيروزآباد، تكميل سدهاي بفراجرد و كيوي ، دهكده سلامت بيله دير و … در خلخال وزيده است ولي هيچ كدام از اينها براي توسعه صنعتي كافي نمي باشند.

براي توسعه صنعتي خلخال زيرساختهاي زيادي لازم است و بايستي در طول سالهاي آتي جهت تامين اين زيرساختها از جمله راههاي ارتباطي مناسب، نيروگاه، تامين آب ، برق و گاز ، اقدامات مناسب انجام شود. يكي از زيربنايي ترين ، ابتدايي ترين زيرساخت براي توسعه صنعتي خلخال ، شهرك هاي صنعتي مي باشد. درحالي انتظار داريم بخش خصوصي در منطقه سرمايه گذاري انجام دهد كه ابتدائي ترين و بديهي ترين امكانات اوليه را آماده نكرده ايم.

با توجه به اينكه سرمايه گذار دنبال منافع و سود بيشتر هست و برخي مناطق همجوار سعي دارند با ارايه مشوق هاي زيادي سرمايه گذار را به سرمايه گذاري در منطقه خود تشويق نمايند. امروزه شهرك صنعتي خلخال بعلت مجاورت با منطقه مسكوني داراي مشكلات عديده ايي مي باشد كه از حوصله اين مقاله خارج است و هنوز در منطقه خورش رستم و شهر هشجين ناحيه صنعتي احداث نشده است. كه با اين وجود صحبت از توسعه صنعتي خلخال و خلخال توسعه يافته كمي دور از ذهن مي باشد

با توجه به عزم راسخ استاندار محترم جهت توسعه صنعتي استان ، انتظار مي رود احداث شهرك صنعتي شماره دو خلخال و نواحي صنعتي هشجين وكلور كه نسبت به ديگر اقدامات كم هزينه مي باشند سريعا انجام گيرد

با توجه به موقعيت ژئوپليتيك هشجين مي توان با تمركز بر صنايع معدني و فرآوري محصولات كشاورزي و دامداري ،بسته بندی و…. زمينه لازم را براي سرمايه گذران فراهم نمود

در روزهای پایانی مجلس هشتم و در آستانه شروع بکار مجلس نهم ذبيح اله عبدالهي فرمانداردولت دهم در ٢١ ارديبهشت ١٣٩١ در مورد ناحيه صنعتي هشجين گفتند؛ « از چهار محل شناسایی شده و در دست مطالعه هشجین برای احداث ناحیه صنعتی یک محل که از امکانات آب ، برق ، گاز و تلفن برخوردار باشد برای این منظور انتخاب و زیرساخت های لازم برای راه اندازی واحدهای صنعتی در این محل از سوی دولت آماده خواهد شد. »

۲۱ شهریور ۱۳۹۱ ه‍.ش. در سند توسعه خلخال هم که برای اولین بار در دوران آقای عبدالهی نگارش شد به احداث ناحیه صنعتی هشجین اشاره گردید.

ولی اکنون که عمر مجلس نهم هم به پایان رسیده و مجلس دهم هم شروع بکار کرده است هنوز هیچ چشم انداز روشنی در این زمینه وجود ندارد. مردمی که تا دیروز در آروزی «شهرستان شدن هشجین» بودند امروزه در حسرت داشتن ناحیه صنعتی می باشند.

دکتر جعفری نماینده محترم مجلس در دیدار با جمعی از فعالین بخش خورشرستم در ۲۴ آبانماه ۱۳۹۴ در مورد ناحیه صنعتی گفتند:« شرکت شهرکهای صنعتی استان اردبیل از دوسال قبل با احداث ناحیه صنعتی در شهر هشجین موافقت کرده و مشروط به در اختیار گذاشتن زمینی به مساحت ۲۰هکتارکرده است. حتی یک قطعه زمین در حاشیه قزل اوزن معرفی شد که به خاطر مسله مالکیت و ایراد زیست محیطی و همچنین دور بودن از شهر مورد قبول واقع نشد و پس از آن متاسفانه حرکتی از طرف مدیریت شهری و منطقه ای برای شناسایی و معرفی زمین مناسب صورت نگرفته است.»

دكتر جعفري درادامه در این زمینه افزودند ؛ « بايستي بخشداري و ساير مسؤولين محلي در اين زمينه اهتمام نمايند . مطالعات در اين زمينه تمام شده و فقط مجوز هيات مديره شركت شهركهاي صنايع كوچك باقي مانده است»

فرمانداری محترم خلخال هم در دیدار با اقشار مختلف مردم در هفتم آذرماه ۹۴ در این زمینه گفتند:« طرح قبلي احداث ناحيه صنعتي رد شده بود و طي جلساتي با مدير شركت شهركهاي صنعتي گذاشتيم ، مجددا طرح به شركت متبوع ارجاع شده و اميدواريم مورد قبول واقع شود»

در اين زمينه لازم است از اقدامات بخشداري ، فرمانداري و امام جمعه محترم تشكر و قدرداني بعمل آيد كه بنا به اخبار واصله پيگير احداث اين شهرك هستند ولي درزماني خستگي زحمات آنان از تنشان خواهد رفت كه مردم حلاوت استفاده از ناحيه صنعتي را بچشند و شاهد حضور سرمايه گذاران بخصوص سرمايه گذاران وطني و جلوگيري از مهاجرت راشاهد باشند.

نوشتن دیدگاه

نظراتی که حاوی توهین یا افترا می باشند، منتشر نخواهند شد.
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی یابند.

طراحی و اجرا : آلتین سایت