شنبه 16 آذر 1398
السبت 10 ربيع ثاني 1441
|
Dec 07 2019
|


                                                  

ناگفته هائی از زندگی پرفسور دکتر حسن احمدی کیوی

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 
آذربایجان توپراغی روحیم دی جانیم دی مقدمه دکتر حسن احمدی گیوی همواره برای فرزندان این مرز و بوم بخصوص متولدین دهه شصت به بعد، نامی آشنا و نوستالژیک می باشد. تمامی محصلین و دانش آموزان با کتابهای درسی تالیف دکتر حسن احمدی گیوی تعلیم یافته و رشد و نمو کرده اند. ناخودآگاه وقتی نام دکتر احمدی گیوی شنیده می شود زبان و ادبیات فارسی در ذهن تداعی میگردد و ابعاد دیگر زندگی ایشان زیر سایه زحمات طاقت فرسای ایشان برای زبان و ادبیات فارسی نادیده می ماند. اما با نگاهی گذرا به 85 سال زندگی پرفراز و نشیب دکتر احمدی کیوی، مردی از تبار فرهنگ و تمدن خلخال زر، به نکات جالبی و تعمل انگیز برمی خوریم که در زیر به چند نمونه اشاره می گرد. دوران کودکی ؛ آموزش قرآن به زبان مادری دکتر احمدی در سال 1306 در کیوی بدنیا آمد و در سال 1313 وقتی که هنوز مدارس رضاخانی به خیلی از مناطق کشور نرفته بود در مکتب خانه شروع به تحصل کرد. ایشان زیر نظر خانمی بنام « ملا پری » که به گفته خودش به ایشان « ملاباجی » می گفتند الفبای آموزش را به زبان شیرین مادری یاد گرفت. در زمانیکه زن را ضعیفه خطاب می کردند و در پستوی خانه نهان می کردند زنانی در آذربایجان به ایفای نقش سیاسی، اجتماعی و فرهنگی می پرداختند. اگر«نگار» کورواغولو، «هجر» قاچاق نبی را افسانه فرض کنیم ولی عملکرد شیرزنان آذربایجانی در انقلاب مشروطیت گواهی روشن برای این ادعا می باشد. در عصر پدر سالار رضاخانی هم « ملا پری » در میان انبوه مردان آن روزگار پا به عرصه گذاشت و به نقش اجتماعی و فرهنگی خویش پرداخت . در حالیکه در کیوی تنها دو مکتبخانه بود. مکتب « ملا پری » آوازه ایی برای خود داشت و بچه های آینده ساز این مرز و بوم را با نقش مادرانه خویش برای صیانت از عقبه فرهنگی ملت آماده می کرد. مهر 1325 ؛ استخدام به عنوان معلم تا سال 1325 دبستان کیوی تنها یک مدیر داشت که هم مدیر ، هم ناظم ، هم دفتر دارو هم آموزگار مدرسه ای با 3 تا 5 کلاس بود. به دنبال غیبت طولانی مدت این مرد همه فن حریف در سال 1323، شاگرد ممتاز مدرسه، حسن احمدی جوان را به عنوان مدیر دبستان حافظ جانشین خود انتخاب کرد و به عنوان اولین شاگرد و مدیر تاریخ آموزش نوین در ایران عملکرد قابل قبولی داشت. بعد از آن در مهرماه 1325 ، وقتی هنوز فرقه دموکرات برسرکار بود به عنوان معلم دبستان های خلخال و اردبیل منصوب شدند و در دبستان حافط گیوی به تدریس پرداختند. دکتر احمدی گیوی در خاطرات خود در این زمینه می نویسد:« تدریس در کلاس اول ابتدائی برای معلمان از همه کلاس ها دشوارتر است؛ چه ، هم باید حروف را به نوآموزان بشاسند و بیاموزد و هم عدد را. و هم او را با محیط دبستان اخت دهد. به ویژه معلمان مناطق ترک نشین که زحمت مضاعف دارند و بچه ها قبل از آمدن به دبستان، یک کلمه هم فارسی بلد نبود. بنده در چنین شرایطی استخدام شدم . شیوه های خاصی را بکار می بردم و یکی از موفق ترین معلمان کلاس اول در خلخال بودم.» جوانی ؛ تبعید به خاطر عقیده سیاسی در دهه سی شمسی ، حسن احمدی با سالها سابقه خدمت صادقانه در گیوی دارای آبرو و احترام بود. مدیر دبستان و مسئول کلاس دبیرستان و امورفرهنگی بخش و قصبه بود. ولی بعد از کودتای 28 مرداد 1332در مهر ماه به حکم ریاست فرهنگ خلخال به روستای زرج آباد تبعید شدند. در نهایت در اواخر خرداد 1333 به ناچار به تهران رفتند. ولی نتوانستند انتقالی به تهران بگیرند و در نهایت به عنوان نخستین فرهنگی خلخال به تبریز، شهر آرزوها و گهواره تمدن مشرق زمین انتقالی گرفتند. یک عمر خدمت به همشهریان و هم ولایتی ها ايشان داراي خصايل والاي انساني بودند كه مهم‌ترين آنها انصاف، ادب و بزرگ‌منشي بود. ایشان یک روز هفته را برای کارهای همشهریانش خالی می گذاشت تا پیگیر کار همشهریانش که از گیوی می آمدند یا کارهایشان را به سرانجام رساند. استادی که 62 سال برای پدرش سالگرد گرفت و به این بهانه هر سال دوستان و آشنایان دور هم جمع می شدند تا هم یادی از پدر مرحوم استاد کرده باشند و هم اینکه همبستگی بین افراد تقویت شود و از حال روز همدیگر در پایتخت با خبر شوند. توجه به زبان و ادبیات ترکی آذربایجانی دكتر حسن احمدی گیوی به كارش بسيار علاقه‌مند بود و تمامي فعاليت‌هايش با چاشني عشق همراه بود. به زبان و فرهنگ آذربایجانی نیز توجه ویژه دارد . و در این زمینه نیز پژوهشهای مهمی را به ثمر رسانده است . كتاب « دستور تطبیقی زبان تركی و فارسی » از آن جمله است .كتاب احمدی گیوی ، یك دورة كامل دستور زبان تركی است كه جزء به جزء با دستور زبان فارسی سنجیده شده و در آخر نیز فصلی با عنوان « رهنمود آموزش زبان تركی به فارسی زبانان» به آن افزوده شده است . دفاع از نام کیوی استادی که همیشه یادآور می¬ شد که من نه احمدی¬ام نه گیوی بلکه «حسن احمدی گیوی» ام و چه زیبا به همگان آموزش می¬ داد که هویت خود را حفظ نمایند و هیچ موقع به هویت خود پشت نکنند. آری همان موقع که دکتر مصدق گفته بود ایرانی و مسلمانم و تا نفس دارم با دشمنان آنها مبارزه خواهم کرد. به خاطر منش ¬های هویت¬ خواهی و آزادی¬ خواهی دکتر مصدق بود که دکتر حسن احمدی¬ گیوی نیز از آن منش و راه حمایت کرد. بعد از جدایی بخش سنجبد از شهرستان خلخال، تشکیل شهرستان کوثر دکتر حسن احمدی گیوی طی مقاله ای در روزنامه اطلاعات به نادیده گرفتن نام تاریخی و باستانی کیوی اعتراض کردند . معرفی جامع گردشگری خلخال در شعر« خلخال خاطیره لری» همانگونه که ذکر شد دکتر حسن احمدی گیوی همواره به خلخال و کیوی عشق می ورزید و همواره در تمامی مراحل زندگی خدمت به زادگاه را سرلوحه فعالیتهای خویش قرار می داد. ایشان در شعر فولکلوریک « خلخال خاطیره لری» اسامی امکان محلی و عمدتا گردشگری را به زبانی رسا و شیوا به نظم آورده است. چیخماز كیوی نین گوللی چیچكلی باغی یاددان یاشیل چمنی آرخی چایی چایلاغی یاددان گوركملی ، سویملی هروون باغی باهاری دورت بیر یانی نین لاله لری ، زانباغی یاددان حاجت بولاغی ، كورپی باشی ، نور علی چایی قازلار كوچه سی ، قیزباخانی ، اونداغی یاددان گؤی یال ، قوشا داش ، داشلی یاماش ، كورپی بولاغی رستم داشی ، بهمن دره سی ، خان باغی یاددان عمرون یازی او الكه ده گئچدی ، نئجه گئتسین ازنو چمنی ، ازنو باغی ، ازنو داغی یاددان یاددان نئجه چئخسین ؟ آنا یوردوم دی چئیخانماز حرمت لی آقامین ، آنامین توپراغی یاددان آذربایجان توپراغی روحیم دی جانیم دی چئخماز گئجه ، گوندوز اؤ گؤزل توپراغی یاددان گؤز قئزدیرارام چون ، یوخودا ، تبریزی گؤررم گئتمز ، بازاری ، ارگی ، گلستان باغی یاددان آلتی ایله ، آلتی له لیسانس آلدیغیم اؤردا دانشكده‌یه ، مدرسه‌یه قاچماغی یاددان سؤز شهریارین ، شوقیله اوّل گونی گؤرماخ ارژنگ‌ایله فرهنگین آتی ، قولچاغی یاددان هر نه حسنین چئخسا یادین دا چئخا بیلمز خلخالیمیزین باغی ، چایی ، چایلاغی یاددان کمک به تاسیس دانشگاه پیام نور گیوی استاد دکتر حسن احمدی گیوی تحت هیچ شرایطی از خدمت به خلخال و کیوی غافل نبود. همواره یارغار خلخالی های عمدتا مهاجر و دارای مشکل بود. وقتی منطقه مشکلی بزرگی داشت و اولین کسی که ازش کمک می گرفتند دکتر حسن احمدی کیوی بود. به همین خاطر در جریان تاسیس دانشگاه پیام شهرستان کوثر بازهم به سراغ ایشان رفتند و ایشان هم با آغوش باز پذیراشدند. وقتی کمک های دولتی را جهت تاسیس این دانشگاه کافی ندید شخصا پا پیش گذاشت و اول از همه خودش مبلغی به این دانشگاه هدیه داد و از همه هم درخواست کرد با کمک خویش به تاسیس این نهاد فرهنگی نوپا کمک نمایند. آثار چاپ نشده دکتر احمدی گیوی دکتر حسن احمدی گیوی بي‌سروصدا همه فضل و كرامت و شادابي را يك‌باره فرونهاد و رفت. ایشان اکثر کارهایش را خودش انجام داده بود و کار آنچنان نیمه کاره ایی هم نداشت. از ایشان سه اثر چاپ نشده باقی مانده است که البته آنها هم تمامی کارهایشان انجام شده است و تنها منتظر چاپ هستند. کتاب « رهاورد خلخال » قراراست توسط اداره ارشاد استان اردبیل چاپ شود. کتاب خاطرات و زندگینامه ایشان هم قرارشده توسط موسسه اطلاعات به زیور چاپ آراسته شود. و کتاب اشعار (ترکی و فارسی ) هم سومین کتاب چاپ نشده ایشان می باشد. که در انتظار چاپ می باشد.

نوشتن دیدگاه

نظراتی که حاوی توهین یا افترا می باشند، منتشر نخواهند شد.
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی یابند.

طراحی و اجرا : آلتین سایت