دوشنبه 28 مرداد 1398
الإثنين 18 ذو الحجة 1440
|
Aug 19 2019
|


                                                  

نگاهی حقوقی و اجتماعی به سیل‌زدگان ترکمن‌صحرا و کمک‌های مردمی

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

 در چند روز اخیر، فعالیت‌های مردمی کمک به سیل زدگان توجه رسانه و فضای مجازی را به خود جلب کرده است. در اکثر شهر های ایران و مخصوصاً شهرهای تورک‌نشین اکثریت مردم به صورت خودجوش اقدام به جمع‌آوری کمک‌های غیرنقدی نموده‌اند.

اما سوالی که پیش می‌آید اینست که آیا جمع‌آوری کمک‌های نقدی و غیرنقدی توسط پویش مردمی منع قانونی دارد یا خیر؟

اخیراً معاون دادستان کل کشور در امور فضای مجازی جمع آوری کمک‌های مردمی جز از طریق جمعیت هلال‌احمر و کمیته امداد را ممنوع اعلام کرده بود.

با توجه به اینکه این دستور از طرف معاون دادستان در امور فضای مجازی اعلام گردیده است و ضمانت اجرای آن صرفاً مسدود نمودن شماره حساب‌های اعلامی‌باشد، به نظر نمی‌رسد مانعی جهت جمع‌آوری کمک‌های غیرنقدی مردمی وجود داشته باشد و تا جایی که خوانده‌ایم هیچگونه قانون و مقرراتی جهت جلوگیری از این اقدامان انسان دوستانه وجود ندارد و این عمل جرم‌انگاری نگردیده است. اگر چه ممکن است افرادی سودجو نیز از این فرصت استفاده کرده و اموال جمع‌آوری شده به سیل‌زدگان را برای خود و یا شخص دیگری تصاحب نماید، ولی این عمل نمی‌تواند مانعی در جهت کمک سایر افرادی باشد که با نیت خیرخواهانه اقدام به این عمل می‌نمایند.

اینگونه تصورات که جمع‌آوری کمک‌های مردمی توسط پویش مردمی ممکن است باعث سو استفاده شود و نباید این اقدامات انجام گردد، به مانند این مثال میماند که بگوییم رانندگان متخلفی که باعث ورود خسارت مالی و جانی در جاده ها به خودروی اشخاص دیگر می‌شوند، ما نیز نباید به مسافرت برویم.

اما در اکثر شهر‌های تورک‌نشین این پویش مردمی کماکان ادامه دارد و طبق اخبار منتشر شده در شهرهای شوط، کلیبر و میانه نیروی انتظامی مانع این اقدام انسان‌دوستانه گردیده است و  علت آن را نداشتن مجوزهای لازم عنوان نموده است.

به راستی برای جمع‌آوری کمک‌های غیرنقدی مردمی توسط پویش‌ مردمی چه شرایطی لازم است که اشخاص بتوانند مجوزهای لازم را دریافت نمایند؟ تا به حال چندین مجوز صادر گردیده است؟ مرجع صدور مجوز کدام ادارات دولتی هستند؟ احیاناً این مراجع دولتی پس از وقوع حوادث با تعطیلاتی چند روزه عید نوروز روبه‌رو شوند، تکلیف چیست؟

چرا افراد عادی در فضای مجازی خبرهای سیل ترکمن‌صحرا  را انعکاس داده و خود اقدام به کمک رسانی نمودند؟

هنوز زخم توهین نژادپرستانه چند هفته پیش رییس فدراسون اسب سواری ایران به مردم ترکمن بهبود نیافته بود، که سِیل، در اثر بی تدبیری مسئولین امر خسارت سنگینی را به مردم ترکمن صحرا وارد نمود.

نقش منفعل صداوسیما و دولت در انعکاس این خبر داخلی، کمک‌رسانی و پیشگیری قابل انکار نیست (البته هنوز خاطرات بد زلزله ورزقان نیز از اذهان مردم پاک نشده است) و تا جایی که  رییس سازمان بازرسی کل کشور اظهار نمود که: استاندار گلستان باید پاسخگو باشد!

اما فرار رو به جلوی دولت صرفاً به  این محدود گردید که در اقدامی عجولانه و تحت فشارِ فضای‌ِ مجازی، استاندار گلستان را عزل و معاون ایشان را به عنوان سرپرست استانداری منصوب نماید. البته به نظر نگارنده حضور استاندار در مناطق سیل‌زده هم نمی‌توانست از میزان خسارت وارده بکاهد چرا که حضور امروز استاندار فارس در شیراز مانع کاهش خسارت وارده در اثر سیل نگردید و عواملی چون تخریب جنگل، قطع  بی رویه درختان، از بین بردن دره،تغییر مسیر طبیعی رودخانه‌ها و عدم احداث پل، نقش بیشتری در وقوع سیل دارد.

با این حال مردم در واکنش به عدم کمک‌رسانی سریع و کافی از طرف دولت به مردم سیل‌زده، به صورت خود جوش پویش های مردمی به راه انداخته و با جمع آوری کمک های غیر نقدی به یاری سیل زدگان رفتند.

چه کسانی مقصر به وقوع پیوستن این همه خسارت در حوادثی چون سیل هستند؟

امروزه با پیشرف علوم در زمینه هواشناسی و تعامل با سازمان جهانی هواشناسی WMO پیش‌بینی بارش باران و وقوع سیل بر خلاف زلزله،  کار سختی نیست. البته به نظر می‌رسد پیش‌بینی بارش باران و وقوع سیل و متعاقباً راه کار های مقابله با آن و کاهش خسارت آن نیز دور از انتظار نیست. اما اینکه چرا مسئولین این امر در چنین حوادثی نقش منفعلی را دارند و باعث ورود خسارت بیشتر می‌گردد، قابل تأمل است!

به نظر می‌رسد علاوه بر سازمان‌ هواشناسی، مدیریت بحران، شهرداری، منابع طبیعی و راه و ترابری نیز می توانند در مظان اتهام قرار بگیرند.

به همین منظور ماده ۲۹۵ و تبصره ۲ ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲  در رابطه با ترک فعل و تقصیر در انجام وظیفه قانونی مجازاتی را پیش بینی نموده است.  اگرچه در حوادث اخیر قطار مشهد_تبریز و  سیل مراغه هیچ کس مورد بازخواست قرار نگرفت اما مردم انتظار دارند مقصران اصلی اینگونه حوادث به مراجع قضایی معرفی و مورد بازخواست قرار بگیرند تا از میزان خسارت وارده بر اثر اینگونه حوادثِ معمولاً قابلِ پیش‌بینی و پیشگیری که در اثر بی تدبیریِ برخی مسئولین به وقوع می‌پیوندد، کاسته شود.

نویسنده: مهران مهدی‌پور

نوشتن دیدگاه

نظراتی که حاوی توهین یا افترا می باشند، منتشر نخواهند شد.
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی یابند.

طراحی و اجرا : آلتین سایت